رسیدگی سیستمی مالیات؛ قواعد ۱۴۰۳، ۱۳۹۹ و اظهارنامه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد آمادگی مستند و منسجم برای رسیدگی مالیاتی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. امین حسابان با ارائه خدمات اظهارنامه، مسیر آماده‌سازی دقیق‌تر کسب‌وکارها را تسهیل می‌کند.

مجموعه‌های بزرگ و معتبر مثل امین حسابان، این موضوع را اینطور توضیح می‌دهند که: فرض کنید یک شرکت در طول سال مالی درآمدی کسب کرده و پس از اعمال هزینه‌ها، زیان‌های قابل ‌قبول و معافیت‌های قانونی، درآمد مشمول مالیات آن مشخص می‌شود؛ طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم، این درآمد برای اشخاص حقوقی، در حالت عمومی با نرخ ۲۵ درصد مشمول مالیات است. در رسیدگی سیستمی نیز اگر اطلاعات اقتصادی موجود برای تعیین درآمد و مالیات کافی باشد، سازمان می‌تواند اظهارنامه را به‌صورت سیستمی بررسی و برگ تشخیص صادر کند. در ادامه همراه ما باشید تا با تکیه بر اطلاعات مجموعه‌های معتبر، این موضوع را با دقت بیشتری بررسی کنیم.

رسیدگی سیستمی مالیات عملکرد ۱۴۰۳ چگونه انجام می‌شود؟

در رسیدگی سیستمی مالیات، سازمان امور مالیاتی فقط به عددی که مؤدی در اظهارنامه اعلام کرده است، اکتفا نمی‌کند؛ در حقیقت، اطلاعات اظهارنامه با داده‌های موجود در سامانه‌های مالیاتی و سایر اطلاعات اقتصادی مقایسه می‌شود تا میزان فروش، درآمد، هزینه‌ها و درآمد مشمول مالیات بررسی شود.

برای مالیات عملکرد ۱۴۰۳، این اطلاعات می‌تواند از منابعی مثل سامانه مؤدیان، اظهارنامه ارزش افزوده، صورت معاملات فصلی، حساب‌های بانکی تجاری، دستگاه‌های کارتخوان و درگاه‌های پرداخت و نسبت‌های سود فعالیت به‌دست بیاید.

به زبان ساده‌تر، ممکن است یک شرکت در اظهارنامه خود مبلغ مشخصی را به‌عنوان فروش اعلام کرده باشد، اما اطلاعات موجود در سامانه‌ها رقم دیگری را نشان دهد. چاره این وضعیت، این است که سیستم داده‌های مختلف را با یکدیگر مقایسه می‌کند و براساس قواعد تعیین‌شده، محاسبات مربوط به فروش و درآمد را انجام می‌دهد؛ به‌همین‌دلیل، بررسی دقیق اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌های مختلف، پیش از ارسال اظهارنامه و هنگام بررسی نتیجه رسیدگی اهمیت زیادی دارد.

یکی از نکات مهم در این فرایند، توجه به قواعد و محاسبات مالیاتی است. همراه با نتیجه رسیدگی و برگ تشخیص سیستمی، مؤدی یا حسابدار باید بررسی کند که ارقام بر چه اساسی محاسبه شده‌اند و اطلاعات استفاده‌شده واقعا به فعالیت اقتصادی همان دوره مربوط هستند یا نه.

برای مثال، اختلاف میان اطلاعات سامانه‌ها همیشه به‌معنای وجود درآمد اعلام‌نشده نیست. ممکن است یک معامله در چند سامانه ثبت شده باشد یا بخشی از گردش حساب بانکی مربوط به وام، انتقال وجه بین حساب‌های خود مؤدی، آورده شرکا یا سایر دریافت‌های غیر عملیاتی باشد. منبع مورد بررسی نیز بر اهمیت حذف این همپوشانی‌ها و تفکیک دریافت‌های غیر مرتبط از درآمد واقعی تاکید دارد؛ بنابراین، هنگام بررسی نتیجه رسیدگی مالیاتی عملکرد ۱۴۰۳، موارد نوشته شده در جدول زیر، اهمیت ویژه‌ای دارند:

مالیات عملکرد ۱۳۹۹؛ تجربه‌ای از اظهارنامه برآوردی و رسیدگی سیستمی

تجربه مالیات عملکرد ۱۳۹۹ یکی از نمونه‌های قابل ‌توجه تغییر روند رسیدگی مالیاتی به‌سمت استفاده از داده‌های سیستمی بود. برای برخی مؤدیانی که اظهارنامه عملکرد خود را در موعد مقرر ارسال نکرده بودند، سازمان امور مالیاتی با استفاده از اطلاعات اقتصادی موجود، اظهارنامه‌ای را به‌صورت برآوردی تنظیم کرد و بر مبنای آن فرایند تشخیص مالیات را پیش برد.

نکته مهم این بود که جزئیات این محاسبات نیز برای مؤدیان در سامانه قابل مشاهده قرار گرفت تا مشخص شود ارقام بر چه اطلاعاتی استوار بوده‌اند. بنابراین، مؤدی می‌توانست مواردی مثل گزینه‌های زیر را بررسی کند:

• اطلاعات اقتصادی مبنای محاسبه؛
• ریز اقلام و داده‌های ثبت‌شده؛
• نحوه شکل‌گیری ارقام محاسباتی.

این تجربه نشان داد که در رسیدگی سیستمی مالیات، شناخت اطلاعات ثبت‌شده درباره فعالیت اقتصادی اهمیت زیادی دارد. به‌طوری که در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، برخی مؤدیان همچنان با رسیدگی‌های جدید، برگ تشخیص یا متمم‌های مرتبط با این عملکرد روبه‌رو شده‌اند.

نکته: در این شرایط، اگر مؤدی نسبت به مبنای تشخیص یا اطلاعات استفاده‌شده ابهامی داشته باشد، آشنایی با فرایند اعتراض به مالیات و بررسی مستندات پرونده می‌تواند به او کمک کند.

اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۴؛ چرا تطبیق اطلاعات اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟

تجربه رسیدگی سیستمی مالیات؛ قواعد ۱۴۰۳، ۱۳۹۹ و اظهارنامه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که ارسال به‌موقع اظهارنامه به ‌تنهایی برای یک پرونده مالی منسجم کافی نیست. هرچه اطلاعات مالیاتی از منابع بیشتری جمع‌آوری و با یکدیگر مقایسه شود، هماهنگی میان دفاتر و اسناد حسابداری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ بنابراین، پیش از ارسال اظهارنامه ۱۴۰۴، بهتر است این موارد بررسی شوند:

• دفاتر و ترازهای حسابداری؛
• گردش و مغایرت حساب‌های بانکی؛
• اسناد خرید و فروش و قراردادها؛
• صورتحساب‌های الکترونیکی و اطلاعات سامانه مؤدیان؛
• اظهارنامه‌های ارزش افزوده و گزارش‌های فروش؛
• موجودی کالا، دارایی‌های ثابت و هزینه‌های قابل قبول.

این کنترل‌ها کمک می‌کنند اطلاعاتی که در اظهارنامه ثبت می‌شود، با واقعیت فعالیت اقتصادی و سوابق مالی شرکت هم‌خوان باشد و رسیدگی مالیاتی بیش از گذشته به کیفیت و انسجام داده‌های مالی وابسته شود. آشنایی با قواعد و محاسبات مالیاتی نیز به حسابدار و مدیر مالی کمک می‌کند پیش از ارسال اظهارنامه، مغایرت‌های احتمالی را شناسایی و مستندات لازم را آماده کنند.

آمادگی برای رسیدگی سیستمی مالیات با خدمات حسابداری و مشاوره مالیاتی

آمادگی برای رسیدگی سیستمی از زمان دریافت برگ تشخیص آغاز نمی‌شود؛ کیفیت ثبت‌های مالی، نظم اسناد و تطبیق اطلاعات باید پیش از ارسال اظهارنامه بررسی شده باشد. در این مسیر، حسابداری منسجم، مشاوره مالیاتی تخصصی و بررسی دقیق اسناد می‌تواند به شناسایی مغایرت‌ها و تکمیل مستندات کمک کند. در این راستا، امین حسابان با بیش از 25 سال سابقه کار و با ارائه خدمات مالیاتی و حسابداری، به کسب‌وکارها کمک می‌کند اطلاعات مالی خود را برای اظهارنامه و فرایند رسیدگی آماده‌تر کنند تا تصمیم‌گیری مالیاتی بر پایه داده‌های دقیق‌تر و مستندات قابل اتکا انجام شود.